Ziek dier

Als je een dierenarts belt voor een ziek dier, zal hij meestal vragen stellen als: hoe is de eetlust, hoe is de ontlasting,  wat  is  de  temperatuur?  Voor  een  dierverzorger  is  het  belangrijk  deze  zaken  van  tevoren  al  te inventariseren.

Figuur 2-5: Ziek!

Ziekten kunnen veroorzaakt worden door:
•	micro-organismen,
•	aangeboren of erfelijke afwijkingen,
•	vergiften,
•	voedingsfouten,
•	mechanisch geweld.

Micro-organismen worden verderop in dit hoofdstuk behandeld.

Er worden veel voedingsfouten gemaakt, waardoor dieren ziek raken of ernstige aandoeningen krijgen en soms zelfs sterven. In dit hoofdstuk gaan we hier niet verder op in.

Aangeboren afwijkingen zijn afwijkingen die bij de geboorte al aanwezig zijn. Dit kan per individu verschillen. Sommige afwijkingen worden doorgegeven van generatie op generatie (erfelijke afwijkingen): deze afwijking liggen in de genen opgeslagen. Ze kunnen bij de geboorte al zichtbaar zijn, maar ze kunnen ook op latere leeftijd pas tot uiting komen.

Vergiftigingen kunnen ernstige gevolgen hebben. Vaak is het onduidelijk wat een dier gegeten of gedronken heeft. Het beste is dan ook bij het vermoeden direct de dierenarts te raadplegen. Het is wel belangrijk om eventueel braaksel mee te nemen naar de dierenarts.

Mechanisch geweld is geweld van buitenaf. Hierbij kun je denken aan een stomp, een aanrijding, ergens tegen aan stoten, bijtwonden en dergelijke. Dit kan allerlei gevolgen hebben zoals botbreuken, kneuzingen, verwon- dingen, bloeduitstortingen.

Vragen oorzaken van ziekten

Hoe kun je voorkomen dat je een dier aanschaft met een erfelijke afwijking? Waarom zul je bij vergiftiging braaksel mee moeten nemen?

Afweerreactie van het lichaam
Ziekteverwekkende   micro-organismen   dringen   via   lichaamsopeningen   het   lichaam   binnen.   De   meeste lichaamsopeningen bevatten lichaamsvocht die een bacterie- en virusdodende werking hebben. In de luchtpijp

en neusholte bevinden zich trilhaartjes, die vreemde indringers als het ware naar buiten zwiepen. Soms zijn deze natuurlijke barrières niet voldoende en dringen de micro-organismen toch het lichaam binnen. Het lichaam signaleert de vreemde indringers en gaat antistoffen of antilichamen maken. Deze speciale cellen vreten de vreemde indringers op. Op deze manier kan het lichaam de ziekteverwekker overwinnen en bouwt een bepaalde weerstand op. Soms krijgt de ziekteverwekker de overhand en verspreidt zich door het lichaam. De mens moet dan ingrijpen om ernstige ziekteverschijnselen of zelfs sterfte te voorkomen.

Koorts is een verhoging van de lichaamstemperatuur met 0,5 °C of meer. Koorts is een typerend symptoom
bij infectieziekten en ontstekingen. Bij koorts zijn de ademhaling en de hartslag meestal verhoogd. Is de verhoging
0,5 °C of minder, dan spreek je van een lichte verhoging. Die kan ook worden veroorzaakt door stress.

Ziekten voor zijn

In deze paragraaf zijn vijf globale oorzaken genoemd die een ziekte kunnen veroorzaken. Noem bij elke oorzaak
(be)handelingen waarmee je de ziekte voor kunt zijn. Bespreek je bevindingen met de andere leerlingen.